|
BADANIA LABORATORYJNE
RTG ODCINKA LĘDŹWIOWEGO KRĘGOSŁUPA
ZDJĘCIE PRZEGLĄDOWE JAMY BRZUSZNEJ
RTG GÓRNEGO ODCINKA PRZEWODU POKARMOWEGO/PASAŻ JELITA CIENKIEGO
WLEW KONTRASTOWY JELITA GRUBEGO (WLEW DOODBYTNICZY)
UROGRAFIA
USG JAMY BRZUSZNEJ/GINEKOLOGICZNE/UROLOGICZNE PRZEZ POWŁOKI BRZUSZNE
USG PRZEPŁYWÓW NACZYNIOWYCH (Doppler USG)
GASTROSKOPIA
REKTOSKOPIA
KOLONOSKOPIA
EKG WYSIŁKOWE (próba wysiłkowa/stresstest) ________________________________________________________________________ BADANIA LABORATORYJNE Pobranie krwi
- pobranie krwi powinno odbywać się rano i na czczo (tj. od wczesnej kolacji do momentu
badania należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia papierosów),
- pacjent przed pobraniem krwi powinien odpocząć przynajmniej 15 minut,
- pacjenci stosujący leki powinni dowiedzieć się od lekarza o ich wpływie na interferencję
biologiczną i wynik badań. Jeśli to jest możliwe należy zażyć leki po pobraniu krwi,
- badanie krwi nie powinno być poprzedzone większym wysiłkiem oraz stresem,
- przed badaniem glukozy należy stosować normalną dietę węglowodanową o zawartości
250-300 g węglowodanów na dobę. Badanie moczu
- przed pobraniem próbki u pacjenta nie zaleca się skrajnego ograniczenia ani
zwiększenia wysiłków fizycznych lub długotrwałych marszów,
- u kobiet nie pobiera się moczu w czasie trwania miesiączki,
- zaleca się powstrzymanie przynajmniej jeden dzień od stosunków płciowych,
- pozyskiwanie moczu powinno być sterylne, oddanie moczu musi być poprzedzone
dokładnym umyciem narządów płciowych sąsiadujących z ujściem cewki moczowej,
mocz powinien być oddany do specjalnego pojemnika zakupionego w aptece,
- mocz pobiera się rano (25 - 50 ml) z tzw. środkowego strumienia (z wyjątkiem
niektórych badań bakteriologicznych na przykład. wykrywanie chlamydii trachomatis),
co oznacza środkową porcję oddanego moczu; pierwsza porcja nie jest pobrana,
ponieważ jest zawsze zanieczyszczona florą bakteryjną, normalnie bytującą w cewce
moczowej u obu płci; ostatnia porcja moczu jest również odrzucana,
- dobowa zbiórka moczu (DZM) oznacza wszystkie porcje moczu oddane w ciągu 24 godzin,
najlepiej jeśli zostanie rozpoczęta po oddaniu porannej porcji moczu do ubikacji i zbiórce
każdej następnej porcji, włącznie z poranną porcją z dnia następnego; do laboratorium
należy przynieść całą zebraną ilość moczu (1 -1,5 l),
- mocz u małych dzieci pobiera się za pomocą specjalnych woreczków dostępnych
w aptekach. Badanie nasienia
- otrzymywanie i badanie nasienia musi być szczegółowo wystandaryzowane jeśli rezultaty
badania mają dać wiarygodną odpowiedź na temat płodności badanego pacjenta.
- proces spermatogenezy trwa 72 dni, w tym czasie może być zakłócony przez liczne
czynniki przedanalityczne: picie alkoholu, palenie tytoniu, palenie marihuany, terapie
hormonalne, zażywanie leków wpływających na proces podziału komórek, depresja
i zanik libido, stres, narażenie na działanie wysokich temperatur w tym gorących kąpieli,
noszenie bielizny lub ubrań uciskających jądra.
- otrzymanie próbki powinno być poprzedzone okresem abstynencji płciowej; okresem
minimalnym są dwa dni, a przerwa nie powinna być dłuższa niż 7 dni; dla poprawnej
interpretacji powinny być badane przynajmniej dwie próbki z co najmniej 7-dniową
przerwą pomiędzy oznaczeniami, ale nie większą niż trzy miesiące; jeżeli dwie badane
próbki różnią się zasadniczo, powinno się wykonać trzecie badanie według tych samych
zasad, konieczność wykonania kilku badań spowodowana jest dużymi indywidualnymi
różnicami ilości plemników w czasie spermiogenezy.
- otrzymywanie próbki odbywa się z zachowaniem prywatności w osobnym pomieszczeniu
w pobliżu laboratorium.
- czas pomiędzy otrzymaniem próbki a jego dostarczeniem do laboratorium powinien być
jak najkrótszy nie może być dłuższy niż 30 minut.
- nasienie może być pobrane w domu Pacjenta i przywiezione do laboratorium, ale czas
od pobrania do dostarczenia materiału do laboratorium nie może przekraczać 30 minut,
- nasienie zebrane jest do jednorazowego pojemnika na mocz z zakrętką,
- w przypadku badania bakteriologicznego nasienia pacjent powinien wcześniej oddać
mocz , dokładnie umyć ręce i penis a następnie oddać próbkę do specjalnego sterylnego
naczynka zakupionego w aptece,
- próbka, która uległa nawet częściowemu rozlaniu nie może być badana,
- nasienie w czasie transportu do Laboratorium i przed badaniem musi być
przechowywane w temperaturze pomiędzy 20 a 40 st. C. Profil lipidowy (cholesterol całkowity, HDL, LDL, trójglicerydy)
- pacjent przed badaniem powinien ograniczyć spożycie produktów zawierających
witaminę C (leki, witaminy, soki, owoce),
-12 - 24 godzin przed pobraniem krwi pacjent nie powinien spożywać ciężkostrawnych,
tłustych posiłków oraz alkoholu. Doustny test tolerancji glukozy
- w ciągu trzech dni poprzedzających zgłoszenie pacjenta do laboratorium stosować
należy normalną dietę węglowodanową 250 300 g węglowodanów na dobę,
- badanie można wykonać u osób, których poziom glukozy na czczo nie przekracza
150 mg%,
- w dniu badania nie należy przyjmować leków z grupy: kortykosterydów, preparatów
antykoncepcyjnych, przeciwnadciśnieniowych, przeczyszczających, moczopędnych,
barbituranów, środków uspakajających, salicylanów i witaminy C,
- glukozę pacjent musi wykupić w aptece bez recepty i przynieść ze sobą nie
rozpuszczoną w dniu badania,
- podaną rozpuszczoną glukozę (50 lub 75 g w 250 300 ml wody) pacjent musi wypić
w ciągu maksimum 5 minut, można do roztworu dodać np. kwasek cytrynowy lub
sok z cytryny,
- podczas trwania testu (60 lub 240 minut) pacjent nie może przyjmować posiłków, pić,
palić papierosów ani wykonywać wysiłku fizycznego, powinien znajdować się na terenie
przychodni; zabronione jest w tym czasie prowadzenie pojazdów mechanicznych,
- nie należy wykonywać doustnego testu tolerancji glukozy równocześnie z innymi próbami
czynnościowymi i badaniami diagnostycznymi (USG, EKG, gastroskopia, spirometria
i inne),
- w przypadku wykonywania testu u kobiet ciężarnych dopuszcza się odstępstwa
w zaleceniach dla pacjentki na wyraźne pisemne zlecenie lekarza. Badania układu krzepnięcia i fibrynolizy
- w przypadku leczenia antykoagulantami pacjent nie powinien zażywać leku co najmniej
1 godzinę przed pobraniem krwi do badań,
- pacjent powinien być na czczo (należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia
papierosów),
- badania nie powinno się wykonywać u kobiet w okresie miesiączki. Badanie kału
- w kierunku nosicielstwa Shigella i Salmonella do pracowniczych książeczek
sanitarno-epidemiologicznych.
Próbkę kału należy pobrać do jednorazowego pojemnika plastikowego z łopatką, który można zakupić w aptece. Do badania wystarczy ilość kału wielkości wiśni. Pojemnik musi być szczelnie zamknięty, czysty z zewnątrz i opisany imieniem i nazwiskiem pacjenta oraz datą pobrania materiału. Do badań pracowniczych konieczne jest trzykrotne dostarczenie kału z różnych dni, by zwiększyć prawdopodobieństwo wykrycia chorobotwórczych bakterii. - w kierunku pasożytów, lamblii i posiewu kału
Próbkę kału należy pobrać do jednorazowego pojemnika plastikowego z łopatką , który można zakupić w aptece. Do badania wystarczy ilość kału wielkości wiśni. Pojemnik musi być szczelnie zamknięty, czysty z zewnątrz i opisany imieniem i nazwiskiem pacjenta oraz datą pobrania materiału. - w kierunku wykrycia jaj owsików- wymaz celofanowy
Z rejestracji należy pobrać szkiełko z nalepionym fragmentem taśmy klejącej. W godzinach wieczornych przykleić na chwilę oderwaną od szkiełka taśmę klejącą w okolice odbytu po rozchyleniu pośladków, a następnie nakleić taśmę z powrotem na szkiełko mikroskopowe i dostarczyć rano do gabinetu zabiegowego. - w kierunku stwierdzenia antygenu Helicobacter pylori w kale
Próbkę kału należy pobrać do jednorazowego pojemnika plastikowego z łopatką , który można zakupić w aptece. Do badania wystarczy ilość kału wielkości wiśni. Pojemnik musi być szczelnie zamknięty, czysty z zewnątrz i opisany imieniem i nazwiskiem pacjenta oraz datą pobrania materiału. Kał powinien być oddany w dniu badania. Kał może być również oddany w dniu poprzedzającym badanie, ale powinien być wówczas przechowywany w lodówce.
________________________________________________________________________ RTG ODCINKA LĘDŹWIOWEGO KRĘGOSŁUPA Wieczorem w dniu poprzedzającym badanie należy przyjąć środek przeczyszczający (Bisacodyl, Alax).
W dniu badania należy zgłosić się na czczo (należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia papierosów).
________________________________________________________________________ ZDJĘCIE PRZEGLĄDOWE JAMY BRZUSZNEJ Wieczorem w dniu poprzedzającym badanie należy przyjąć środek przeczyszczający (Bisacodyl, Alax).
W dniu badania należy zgłosić się na czczo (należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia papierosów).
________________________________________________________________________ RTG GÓRNEGO ODCINKA PRZEWODU POKARMOWEGO/PASAŻ JELITA CIENKIEGO Dzień przed badaniem ostatni posiłek należy przyjąć do godziny 18.00, później można pić wodę niegazowaną lub herbatę. W dniu badania należy zgłosić się na czczo (tj. od wczesnej kolacji do momentu badania należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia papierosów).
________________________________________________________________________ WLEW KONTRASTOWY JELITA GRUBEGO (WLEW DOODBYTNICZY) W dniu poprzedzającym badanie pacjent powinien pozostać na diecie płynnej. O godzinie 15.00 należy zażyć X-PREP (preparat nabywa się w przychodni) i popić 1 szklanką wody niegazowanej, a następnie wypijać po 1 szklance wody co pół godziny, tak aby łącznie wypić 3 litry wody. O godzinie 19.00 należy zgłosić się na lewatywę. W dniu badania należy zgłosić się na czczo (należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia papierosów). 2 godziny przed planowym terminem pacjent powinien zgłosić się na drugą lewatywę. U kobiet badanie wykonuje się po miesiączce.
________________________________________________________________________ UROGRAFIA Dwa dni przed badaniem należy pozostać na diecie ubogoresztkowej. Dzień przed badaniem nie wolno nic jeść (dieta płynna). Jeżeli występuje problem ze wzdęciami, wieczorem można zażyć 2 kapsułki ESPUMISANU. W dniu badania należy zgłosić się na czczo (należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia papierosów).
________________________________________________________________________ USG JAMY BRZUSZNEJ/GINEKOLOGICZNE/UROLOGICZNE PRZEZ POWŁOKI BRZUSZNE Jeżeli badanie wykonywane jest w godzinach rannych w dniu poprzedzającym badanie ostatni posiłek należy przyjąć do godziny 18.00, później można pić wodę niegazowaną lub herbatę. Jeżeli występuje problem ze wzdęciami, wieczorem, w dniu poprzedzającym badanie można zażyć 2 kapsułki ESPUMISANU. W dniu badania należy zgłosić się na czczo (należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia papierosów). Można badać chorych nie spełniających tego warunku jednak uwidocznienie narządów nadbrzusza jest trudniejsze, a niekiedy niemożliwe, gdyż połknięte w czasie posiłku powietrze stanowi istotną przeszkodę dla ultradźwięków. Bezwzględnym warunkiem obrazowania ultrasonograficznego przez powłoki brzuszne narządów małej miednicy jest wypełnienie pęcherza moczowego. Pęcherz moczowy wypełniony moczem lub innym płynem podanym metodą cewnikowania wypycha pętle jelitowe z małej miednicy i stanowi swoiste "okno ultrasonograficzne” umożliwiające obserwację narządów rodnych kobiety, gruczołu krokowego mężczyzny oraz pęcherza moczowego. W przypadku popołudniowego terminu badania dopuszczalne jest lekkostrawne beztłuszczowe śniadanie i również jak uprzednio wypełnienie pęcherza moczowego. Niemowlęta należy badać tuż przed porą karmienia.
________________________________________________________________________ USG PRZEPŁYWÓW NACZYNIOWYCH (Doppler USG) W dniu badania należy zgłosić się na czczo, (tj. co najmniej 6 godzin przed badaniem należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia papierosów).
________________________________________________________________________ GASTROSKOPIA Dzień przed badaniem ostatni posiłek należy przyjąć do godziny 18.00, później można pić wodę niegazowaną lub herbatę. W dniu badania należy zgłosić się na czczo (tj. od wczesnej kolacji do momentu badania należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia papierosów). W przypadku stałego zażywania leków (np. przy nadciśnieniu tętniczym, cukrzycy) należy przyjąć poranną dawkę leku, popijając niewielką ilością wody niegazowanej. Kobiety ciężarne powinny skontaktować się wcześniej z lekarzem. Istnieje możliwość wykonania badania gastroskopowego w znieczuleniu ogólnym, tzn. pacjent otrzymuje znieczulenie dożylnie na ok. 15 minut. Po takim badaniu pacjent pozostaje na sali obserwacyjnej przez ok. 2 godziny pod nadzorem lekarskim.
________________________________________________________________________ REKTOSKOPIA W dniu poprzedzającym badanie pacjent powinien pozostać na diecie płynnej (można pić tylko niegazowaną wodę mineralną lub herbatę). O godzinie 14.00 należy przyjąć 2 tabletki środka przeczyszczającego (Bisacodyl, Alax). O godzinie 19.00 pacjent powinien zgłosić się na lewatywę. W dniu badania pacjent powinien pozostać na czczo (należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia papierosów), 2 godziny przed badaniem pacjent powinien zgłosić się na drugą lewatywę. U kobiet badanie wykonuje się po miesiączce.
________________________________________________________________________ KOLONOSKOPIA Przygotowanie do badania preparatem Fleet Phospho-soda. Dwa dni przed badaniem należy pozostać na diecie ubogoresztkowej. Można jeść ryż, makaron, białe pieczywo, gotowane mięso i ryby. Można pić przecedzone soki, bulion, herbatę, kawę, niegazowane napoje. Wskazane jest unikanie mleka i jego przetworów, warzyw, owoców, tłustego mięsa i ryb, sosów i gazowanych napojów. Dzień przed badaniem nie wolno nic jeść (dieta płynna). Należy pić jedynie wodę niegazowaną oraz o godzinie 7.00 rano przyjąć odpowiednią, zaleconą przez lekarza dawkę leku przeczyszczającego (preparat Fleet Phospho-soda dostępny w przychodni). Zawartość pierwszej butelki leku (45 ml) należy rozpuścić w 1/2 szklanki zimnej wody niegazowanej i powoli wypić. Popić co najmniej 1 szklanką zimnej wody. W razie pragnienia można wypić więcej. O godzinie 13.00 zamiast obiadu należy wypić co najmniej 3 pełne szklanki wody niegazowanej. o godzinie 19.00 zamiast kolacji należy przyjąć drugą dawkę leku, przygotowanego jak poprzednio i popić go co najmniej jedną szklanką wody niegazowanej. Jeżeli nadal występuje pragnienie, do godziny 24.00 można pić wodę niegazowaną. W dniu badania należy pozostać na czczo (należy powstrzymać się od jedzenia, picia i palenia papierosów). U kobiet badanie wykonuje się po miesiączce. Kolonoskopia jest badaniem wykonywanym w znieczuleniu ogólnym, tzn. pacjent otrzymuje znieczulenie dożylnie na ok. 15 min. Po takim badaniu pacjent pozostaje na sali obserwacyjnej przez ok. 2 godziny pod nadzorem lekarskim.
________________________________________________________________________ EKG WYSIŁKOWE (próba wysiłkowa/stresstest) 3 godziny przed planowanym terminem badania Pacjent nie powinien jeść ani palić. 12 godzin przed badaniem Pacjent powinien powstrzymać się od wykonywania dużego wysiłku. Dodatkowo należy przedyskutować z lekarzem przyjmowane na stałe leki.
________________________________________________________________________ Powrót
|
Przygotowanie do badań
